Por. Henryk Kołodyński – historia polskiego marynarza

Poznaj losy Henryka Kołodyńskiego porucznika Polskiej Marynarki Wojennej, wywiezionego w lutym 1940 r. z Kresów Wschodnich wraz z rodziną w głąb ZSRS. Materiały osobiste porucznika Kołodyńskiego pokonały tysiące kilometrów zanim trafiły do IPN.

Henryk Kołodyński w okresie służby w Polskiej Marynarce Wojennej (1942-1945)

Henryk Kołodyński urodził się w 1924 r. Do czasu wybuchu II wojny światowej mieszkał wraz z rodzicami we wsi Traugutówka w województwie wołyńskim, gdzie jego ojciec Hipolit, jako były ułan Wojska Polskiego otrzymał działkę i był jednym z osadników wojskowych na ziemiach wschodnich II RP. Po inwazji sowieckiej na Polskę rodzina Kołodyńskich padła ofiarą masowych deportacji Polaków z Kresów Wschodnich w głąb ZSRS. W dniu 10 lutego 1940 r. zostali oni wywiezieni na Syberię i trafili do wsi Polug (Obirkowo) w obwodzie wołogodzkim, gdzie Henryk pracował przy wyrębie lasu.

Henryk Kołodyński (stoi 7 z prawej) w okresie służby wojskowej podczas II wojny światowej

Po zawarciu układu Sikorski-Majski w lipcu 1941 r. i ogłoszeniu „amnestii” dla Polaków Henryk Kołodyński został zwolniony ze specposiołka (osady specjalnej dla deportowanych), dotarł do punktu koncentracji Armii Polskiej w ZSRS w Buzułuku (Uzbekistan) i wraz z Armią Andersa przez Krasnowodzk dotarł do Pahlevi w Iranie. Następnie w latach 1942-1945 służył w Polskiej Marynarce Wojennej.

Henryk Kołodyński (3 z lewej) w okresie służby w Polskiej Marynarce Wojennej (1942-1945)

Henryk Kołodyński (stoi 1 z lewej) podczas strzyżenia marynarza, lata 40. XX w.

Czapka marynarska typu brytyjskiego z archiwum Henryka Kołodyńskiego

Po demobilizacji w 1946 r. przebywał w Wielkiej Brytanii, a w 1955 r. wyemigrował do USA, gdzie zamieszkał na stałe. Z zawodu był fryzjerem. Na emigracji zaangażował się w działalność Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej – był komendantem (prezesem) Placówki nr 2 SWAP w Okręgu I (Chicago). Za swoje zasługi podczas II wojny światowej i aktywność w środowisku kombatantów był wielokrotnie odznaczany, m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, a w 2014 r. Minister Obrony Narodowej awansował go do stopnia porucznika. Henryk Kołodyński zmarł w 2016 r.

Żołnierze Polskiej Marynarki Wojennej w Wielkiej Brytanii, lata 40. XX w.

Wizyta Naczelnego Wodza gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego na pokładzie ORP Dragon, przed Sosnkowskim maszeruje dowódca okrętu kmdr Eugeniusz Pławski, 29 sierpnia 1943 r.

Wizyta gen. Sosnkowskiego wśród marynarzy na ORP Dragon, 29 sierpnia 1943 r.

Materiały osobiste Henryka Kołodyńskiego zostały przekazane do IPN przez Dariusza Olszewskiego mieszkającego obecnie w Chicago. Wśród przekazanych pamiątek znajdziemy fotografie i mundury Henryka Kołodyńskiego z okresu II wojny światowej i jego służby w Marynarce Wojennej, dokumentację związaną z powojenną działalnością w SWAP, a także film z pogrzebu porucznika Kołodyńskiego.

Henryk Kołodyński w okresie służby w Polskiej Marynarce Wojennej (1942-1945)

Mundur Polskiej Marynarki Wojennej z archiwum Henryka Kołodyńskiego

Mundur Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej, należący do Henryka Kołodyńskiego

Okruchy historii – czytaj i słuchaj