Droga do świętości ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego

Przeglądając prywatne fotografie księdza, widzimy radosnego chłopca w towarzystwie rodziny, kolegów i przyjaciół, harcerza i wodniaka, a następnie młodego, przystojnego, mężczyznę – pełnego humoru, ale i powagi – kleryka, a później księdza. Lektura pozostałej części spuścizny budzi wielki szacunek i uznanie dla niezłomnej postawy duszpasterza. Przekazana dokumentacja stanowi dowód na istnienie człowieka, który każdego dnia dążył do świętości. Kochał ludzi i, mimo trudności, niósł bezinteresowną, braterską pomoc chorym i ubogim oraz najbardziej umęczonym i załamanym współwięźniom. Swoje młode życie poświęcił Bogu i ludziom.

Stefan Wincenty Frelichowski urodził się 22 stycznia 1913 r. w Chełmży pod Toruniem, jako jedno z sześciorga dzieci piekarza Ludwika Frelichowskiego i Marty z domu Olszewskiej. W młodości związał się z harcerstwem i Sodalicją Mariańską. Wychowanie rodzinne oraz zaangażowanie w działalność ruchów formacyjnych ukształtowały go na człowieka odpowiedzialnego, skłonnego do poświęceń, skromnego, pełnego pokory i pobożności.

Głęboka chęć niesienia pomocy innym i oddania Bogu skłoniły go do podjęcia decyzji o wstąpieniu do Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie. Święcenia kapłańskie przyjął 14 marca 1937 r. z rąk bpa diecezji chełmińskiej Wojciecha Okoniewskiego. Przez półtora roku pełnił funkcję sekretarza biskupa, a następnie wikariusza parafii Najświętszej Maryi Panny w Toruniu, gdzie redagował parafialne pismo i angażował się w pracę z młodzieżą harcerską oraz chorymi.

17 października 1939 r. ks. Frelichowski został aresztowany przez gestapo. Przeszedł przez wiele miejsc odosobnienia i kaźni: Fort VII w Toruniu, Sztutthof, Sachsenhausen i Dachau, gdzie od końca 1940 r. przebywał jako więzień z numerem 22492. W obozie zagłady przyjął rolę przywódcy duchowego współwięźniów, wspierał ich i budził nadzieję w sytuacji beznadziejnej, organizując życie religijne, w tym spowiedź świętą, która dla wielu była ostatnią. Podczas obozowej epidemii tyfusu opiekował się chorymi i umierającymi, za co poniósł najwyższą ofiarę – własne życie. Zmarł 23 lutego 1945 r., mając zaledwie 32 lata. Władze obozowe zezwoliły na bezprecedensowy gest – wystawienie zwłok kapłana jeszcze przed kremacją na widok publiczny, by umożliwić współwięźniom ostatnie pożegnanie z duszpasterzem.

Archiwum osobiste bł. ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego zostało przekazane w formie kopii cyfrowych do Instytutu Pamięci Narodowej przez rodzinę księdza w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci. Dokumentacja  została uporządkowana, zewidencjonowana i włączona do zasobu Archiwum IPN pod sygnaturą IPN BU 4309. Całość liczy 21 jednostek archiwalnych, w tym kopie niezwykłych artefaktów.

W 80. rocznicę śmierci bł. Stefana Frelichowskiego zapraszamy serdecznie do wysłuchania reportażu z serii ,,Archiwum Pełne Pamięci – ...aby każdy okruch historii został uratowany!’’ pt. „Stefan Wincenty Frelichowski. Wierny do końca”. O dzieciństwie i trudnych wyborach harcerza Wicka, a także o tym, jak wyglądała służba Bogu i ludziom ks. Stefana w KL Dachau opowiedzą: krewni księdza - Zygmunt i Krzysztof Jaczkowscy, karmelitanka z Klasztoru pw. Najświętszej Krwi w Dachau - Siostra Stefania Anna Hayward oraz starszy kustosz archiwalny w Archiwum IPN - Dorota Grzechocińska.