Historia polskiego lotnika odkryta dzięki Archiwum Pełnemu Pamięci

W lipcu 2022 r. pan Joseph Stanley, Anglik polskiego pochodzenia, przekazał do zasobu Archiwum IPN dokumentację i kilka pamiątek dotyczących swojego ojca, Mieczysława Stasiuka (1906–1953), mechanika płatowcowego Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.

Mieczysław Stasiuk, 30.03.1948 r.

Mieczysław Stasiuk urodził się 15 kwietnia 1906 r. w miejscowości Łuck, na wschodnich rubieżach II Rzeczpospolitej, jako syn Józefa i Tekli z domu Karpińskiej.

Z relacji Josepha Stanleya, syna Mieczysława, wynika, że jego ojciec był żonaty jeszcze przed wojną, a jego najbliższa rodzina została zamordowana przez sowieckiego agresora. O ile mu wiadomo, Mieczysław miał siostrę Leokadię, ale jej losy od czasu wojny, a także pozostałych członków jego rodziny nie są znane. W domowym archiwum zachowało się jedynie zdjęcie siostry z czułą dedykacją dla brata.

Siostra Mieczysława Stasiuka – Leokadia (na rewersie widnieje dedykacja: „Kochanemu Mietkowi siostra Lodzia”), brak daty

 

Jak wynika z dokumentów, do których dotarł Piotr Hodyra (https://listakrzystka.pl), przed wybuchem II wojny światowej Mieczysław Stasiuk pracował jako ślusarz. W latach 1928–1932 mieszkał w Brześciu, a następnie przeniósł się do Białej Podlaskiej, gdzie pracował w wytwórni samolotów jako ślusarz narzędziowy. Nie odnaleziono informacji potwierdzających jego udział w kampanii wrześniowej 1939 r. Z przekazu rodzinnego wiadomo, że po 17 września 1939 r. został aresztowany przez Sowietów, a następnie jak większość ludności polskiej deportowany w głąb Rosji. Po wyjściu z ZSRS z armią pod dowództwem gen. Władysława Andersa, w kwietniu 1942 r. dotarł do Wielkiej Brytanii.

Z zaświadczenia o przebiegu służby i zwolnieniu z dnia 24 marca 1949 r. wynika, że 7 lipca 1942 r. zaciągnął się do służby w Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii/Royal Air Force, gdzie otrzymał kategorię załogi lotniczej: mechanika płatowcowego, czyli wg kategorii RAF: F.II.A - Fitter Airframes.

W listopadzie 1946 r. odbywał służbę w randze kaprala w Polskim Warsztacie Remontowym stacji Royal Air Force Sealand niedaleko Chester. Za swoją służbę został dwukrotnie odznaczony Medalem Lotniczym. Wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, którego zadaniem było m.in. przygotowanie weteranów do życia cywilnego. W kolejnych latach zajmował się m.in. naprawą instrumentów muzycznych oraz pracował przy produkcji bombowców Lancaster i Halifax.

Poświadczenie tożsamości Mieczysława Stasiuka wydane przez polskiego kapelana lotniczego kpt. Ignacego Olszewskiego, 21.11.1946 r.

Certyfikat tożsamości cudzoziemca i dopuszczenie do pracy Mieczysława Stasiuka, 19.03.1948 r.

Zaświadczenie Royal Air Force o służbie i zwolnieniu Mieczysława Stasiuka, 24.03.1949 r.

25 października 1952 r. Mieczysław Stasiuk zawarł związek małżeński z Angielką Jane Cooper. Małżeństwo nie trwało długo, gdyż Mieczysław Stasiuk zmarł 23 sierpnia 1953 r. w Londynie, trzy dni po przebytym zatorze. Jego nowo narodzony syn nigdy go nie poznał, a żona nie wyszła ponownie za mąż. Po latach Jane wraz z synem zmieniła nazwisko na Stanley, które miało być angielską wersją nazwiska Stasiuk.

W korespondencji z IPN Joseph Stanley pisze, że wszystkie dokumenty dotyczące jego ojca Mieczysława Stasiuka i jego pierwszej żony były odseparowane przez matkę i dotarł do nich dopiero po jej śmierci. Odkrycie szczegółów z życia ojca było dla niego zaskakującym i bardzo emocjonującym doświadczeniem. Joseph Stanley zdecydował się na przekazanie dokumentacji ojca do Archiwum IPN m.in. z nadzieją na przypomnienie sylwetki Mieczysława Stasiuka jako lotnika Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.

Jane Cooper, 1945 r.

Od lewej stoją Jane Stasiuk z synem Josephem oraz siostra Helen z siostrzenicą Marią

Okruchy historii – czytaj i słuchaj