Pamiętamy

IPN BU 1467/239

Przekazujący: Katarzyna Krolska

W ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci do zasobu Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej każdego tygodnia trafiają różnego rodzaju dary od osób prywatnych: od pojedynczych kart po pudła zawierające materiały różnej proweniencji. Nierzadko zdarza się, że dane dokumenty oświetlają nieznane dotąd dobrze postaci związane z historią Polski. Tak też stało się z trzema kartami (IPN BU 1467/239), które w kwietniu 2021 r. przekazała do zasobu archiwalnego IPN pani Katarzyna Krolska. Dotyczą one dziadka pani Katarzyny – ppłk. Mikołaja Aleksandra Krajnika ps. „Grzymała” (1901–1943), który czynnie włączył się w działalność ZWZ-AK, zarówno w Komendzie Głównej AK, jak i na obszarach północno-wschodniej Polski. W publikacjach dotyczących wojny obronnej, a także działań polskiego podziemia znajdują się o nim jedynie lakoniczne wzmianki, a nigdzie nie można odnaleźć więcej informacji o tak zasłużonym dla Polski oficerze. Ofiarowane materiały oraz kwerenda biblioteczna pozwalają na odtworzenie – choć w szczątkowej formie – biogramu Mikołaja Aleksandra Krajnika.

Pierwszy przekazany dokument to zaświadczenie z 4 października 1942 r. Komendanta Okręgu Polesie ZWZ – Andrzeja Ordyńskiego, pod którym to pseudonimem ukrywał się Franciszek Józef Faix-Limanowski, który dziękował „Grzymale” za „lojalną, rzetelną współpracę”. „Ordyński” pełnił funkcję komendanta tego okręgu od września 1941 r., został odwołany dokładnie rok później, wyjechał do Warszawy, gdzie oddał się do dyspozycji Komendy Głównej AK, która skierowała do okręgu krakowskiego.

Kolejne dwie karty to zaświadczenia, wydane już w latach 80. XX wieku o działalności Mikołaja Aleksandra Krajnika w strukturach podziemnych państwa polskiego. Pierwsze zostało wydane przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację. Oddział Warszawa-Żoliborz i podpisał je płk. Władysława Liniarskiego ps. Mścisław (17.06.1980), drugie natomiast pochodzi z Koła Byłych Żołnierzy Armii Krajowej w Londynie (13.01.1984).

Biogram ppłk. Mikołaja Aleksandra Krajnika ps. „Grzymała” ukazał się na portalu „Przystanek Historia”.

Warto nadmienić, że córka ppłk. Krajnika Hanna (Halina Krajnik-Snitkiewicz 1927–2017, graficzka, ilustratorka, malarka, absolwentka stołecznej Akademii Sztuk Pięknej) brała czynny udział w powstaniu warszawskim pod ps. "Hanka" jako łączniczka na obszarze Śródmieścia Południowego.