Pamiętamy

IPN BU 3647

przekazujący: Krzysztof Łańcucki

Podczas spotkania przedstawicieli IPN z Polonią Australijską w Melbourne Pan Krzysztof Łańcucki, były wieloletni Prezes Rady Naczelnej Polskich Organizacji w Australii, przekazał do zasobu archiwalnego IPN cenne materiały dotyczące jego matki Heleny Łańcuckiej i ojca Włodzimierza Łańcuckiego (podporucznika rezerwy 50 Pułku Piechoty, który dostał się do niewoli sowieckiej podczas wojny obronnej 1939 r., po czym został zamordowany w Katyniu).

Helena Łańcucka wraz z synem Krzysztofem w kwietniu 1940 r. została wywieziona przez Sowietów do Kirgistanu. W miejscowości Suzak pełniła funkcję kierowniczki szkoły polskiej. W sierpniu 1942 r. podczas ewakuacji Armii Polskiej gen. Władysława Andersa wyjechała z ZSRS do Iranu, a następnie udała się do Brytyjskiej Afryki Wschodniej. W miejscowości Tengeru w Tanganice zajmowała stanowisko nauczycielki w szkole powszechnej, kierowniczki rocznej szkoły gospodarstwa domowego, nauczycielki w gimnazjum krawieckim, a następnie kierowniczki przedszkola. Kiedy w 1950 r. pod naciskiem władz brytyjskich Osiedle Polskie w Tengeru zlikwidowano, Helena Łańcucka z synem Krzysztofem wyjechała do Australii, gdzie ostatecznie zamieszkała.

Materiały przekazane do Archiwum IPN przez Pana Krzysztofa Łańcuckiego obrazują zesłańcze losy jego matki Heleny w okresie od pobytu na zsyłce w Związku Sowieckim do likwidacji Osiedla Polskiego. Do najciekawszych można zaliczyć list ppor. rez. Włodzimierza Łańcuckiego, datowany na dzień 25 listopada 1939 r., skierowany do rodziny z sowieckiego obozu jenieckiego w Kozielsku, wykaz 55 osób (w tym H. Łańcucka z synem Krzysztofem) wyjeżdżających z ZSRS do Iranu transportem nr 1 w dniu 6 sierpnia 1942 r., listę dobytku zabranego przez osoby transportowane w związku z wyjazdem do Iranu oraz jej korespondencję z Dowództwem Armii Polskiej na Wschodzie i Delegaturą PCK w Afryce Wschodniej z 1943 r. dotyczącą poszukiwań męża.

  • Powiększ zdjęcie: Fot. 1. Zbiór dokumentów rodziny Łańcuckich. (IPN BU 3647)
    Fot. 1. Zbiór dokumentów rodziny Łańcuckich. (IPN BU 3647)
  • Powiększ zdjęcie: Fot. 2. List podpor. rez. Włodzimierza Łańcuckiego do rodziny przesłany z obozu NKWD w Kozielsku. (IPN BU 3647/1)
    Fot. 2. List podpor. rez. Włodzimierza Łańcuckiego do rodziny przesłany z obozu NKWD w Kozielsku. (IPN BU 3647/1)
  • Powiększ zdjęcie: Fot. 3. Lista dobytku zabranego ze sobą przez Helenę Łańcucką w podróż z ZSRS do Iranu. (IPN BU 3647/4)
    Fot. 3. Lista dobytku zabranego ze sobą przez Helenę Łańcucką w podróż z ZSRS do Iranu. (IPN BU 3647/4)
  • Powiększ zdjęcie: Fot. 4. Wykaz osób wyjeżdżających z ZSRS do Iranu w transporcie nr 1 z 6 VIII 1942 r. (IPN BU 3647/5)
    Fot. 4. Wykaz osób wyjeżdżających z ZSRS do Iranu w transporcie nr 1 z 6 VIII 1942 r. (IPN BU 3647/5)
  • Powiększ zdjęcie: Fot. 5. List z Delegatury Polskiego Czerwonego Krzyża w Afryce Wschodniej do Heleny Łańcuckiej z 1943 r. oraz list z Dowództwa Armii Polskiej na Wschodzie z 1943 r. (IPN BU 3647)
    Fot. 5. List z Delegatury Polskiego Czerwonego Krzyża w Afryce Wschodniej do Heleny Łańcuckiej z 1943 r. oraz list z Dowództwa Armii Polskiej na Wschodzie z 1943 r. (IPN BU 3647)