Pamiętamy

IPN Rz 571

Przekazujący: Anna Czwaczka

Do Oddziałowego Archiwum IPN w Rzeszowie trafiły materiały związane z Edwadem Czwaczką przekazane przez córkę kapitana – panią Annę Czwaczkę.

Kapitan Edward Czwaczka, syn Józefa i Marii z Chudych, urodził się 19 stycznia 1898 r.
w miejscowości Piber w Styrii w monarchii austro-węgierskiej. Z małżeństwa z Marią z domu Halka (14 XI 1904 – 31 VII 1977) miał dwoje dzieci: syna Romana (14 II 1936 – 18 II 2000)
i córkę Annę urodzoną 23 września 1938 r. Egzamin dojrzałości zdał w 1916 r. w gimnazjum
w Samborze. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w latach 1919–1920. W 1928 r. na Politechnice Lwowskiej uzyskał dyplom inżyniera leśnika.

Jako porucznik Wojska Polskiego 20 września 1939 r. internowany przez Litwinów w obozie Kołotowo koło Kowna. Po zajęciu Litwy przez ZSRS w czerwcu 1940 r., został uwięziony przez Sowietów. Od lipca 1940 r. do czerwca 1941 r. był więziony w obozie w Kozielsku, a następnie do sierpnia 1941 r. w obozie w Griazowcu. Od sierpnia 1941 r. w Polskich Siłach Zbrojnych
w ZSRS, Armii Polskiej na Wschodzie i w 2 Korpusie Polskim pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Brał udział w kampanii włoskiej w latach 1944–1945, walczył m.in. pod Monte Cassino. 1 stycznia 1945 r. został mianowany kapitanem WP. W latach 1945–1946 przebywał w Italii, następnie wyjechał do Wielkiej Brytanii. 23 marca 1947 r. wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia w Wielkiej Brytanii. 21 grudnia 1948 r. wrócił do Polski.

Zmarł 21 sierpnia 1954 r. i spoczął na Starym Cmentarzu w Jarosławiu. Został odznaczony: Medalem za wojnę 1918–1921, Medalem Wojska, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino nr 27326.

W zbiorze Edwarda Czwaczki znajduje się album z fotografiami i widokówkami z lat 1943–1948, przedstawiającymi żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych głównie we Włoszech (m.in. po bitwie pod Monte Cassino) oraz w Anglii (m.in. uroczystość Bożego Ciała w Reading w 1948 r.). Do Archiwum przekazano również kopie cyfrowe zdjęć z innego albumu znajdującego się
w posiadaniu pani Anny Czwaczki przedstawiające zabytki Palestyny (Jerozolimy, Betlejem, Jerycha), Włoch, żołnierzy PSZ podczas służby w Iraku, Palestynie, Włoszech i Anglii. W skład zbioru wchodzi również pamiątka rodzinna po Edwardzie Czwaczce – metalowa zawieszka
z wygrawerowanym napisem: „A.P. inż. Czwaczka Edward 19 I 1898 r.”, z liściem koniczyny
i nierozpoznanym symbolem.