Nawigacja

Pamiętamy

IPN BU 3571

Przekazujący: Heather Milligan

W marcu 2017 r. z Archiwum IPN w Warszawie skontaktował się telefoniczne Paweł Janczak, zamieszkały w Edynburgu w Szkocji, który poinformował pracownika IPN o odkryciu polskich dokumentów w domu jego sąsiada Nicka Milligana.

Pan Milligan, przeglądając pamiątki po zmarłym dziadku, przypadkowo natrafił na polskie przedmioty i dokumenty. Od swojej matki Heather Milligan dowiedział się, że w czasie wojny u jego dziadka mieszkał polski „cichociemny”, który bardzo zżył się z rodziną państwa Milliganów. Oficer ten przed zrzutem do okupowanego kraju poprosił dziadka Nicka o przechowanie prywatnych dokumentów.

Odnalezione dokumenty należały do Tadeusza Starzyńskiego, który przed wybuchem II wojny światowej był komisarzem Komendy Głównej PP w Warszawie. We wrześniu 1939 r. został zmobilizowany na stanowisko zastępcy naczelnika Urzędu Śledczego. Następnie dotarł do Francji, skąd ewakuowano go do Wielkiej Brytanii. Pod koniec 1942 r. zgłosił się do służby w kraju. Instruktor szkolący  cichociemnych, zrzucony pod Dobieszynem w nocy z 8 na 9 kwietnia 1944 r. Dostał przydział do Wydziału Kontrwywiadu i Bezpieczeństwa przy Sztabie Komendy Głównej AK. Po wojnie prawdopodobnie nadal pozostawał w konspiracji (Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj, WiN). Został aresztowany przez UB w 1945 r. Poddano go brutalnemu śledztwu i torturom. Został skazany na 15 lat więzienia. W 1947 r. wyrok zmieniono na karę śmierci. Po amnestii zmniejszono mu wyrok do 15 lat więzienia. Sąd Najwyższy uchylił wcześniejsze wyroki i umorzył postępowanie karne wobec niego w 1958 r.

Dokumenty zostały przekazane 12 maja 2017 r. na ręce Pani Dyrektor Marzeny Kruk w Archiwum IPN na ul. Kłobuckiej 21 osobiście przez Panią Heather Milligan, która przyjechała do Polski w asyście męża oraz syna Nicka.

W skład przekazanych dokumentów wchodzą trzy tomy pamiętników Tadeusza Starzyńskiego, pisane na bieżąco od dnia internowania na Węgrzech do pobytu w Anglii, z ostatnim wpisem z 20 października 1940 r., zbiór prywatnej korespondencji, fotografie, zbiór legitymacji służbowych oraz dokumenty prywatne, w tym złoty sygnet z herbem Ślepowrona, a także odznaka dywizjonu pociągów pancernych w Anglii, odznaka Policji Państwowej Służba Śledcza oraz orzełek w koronie z rogatywki.