Nawigacja

Pamiętamy

IPN BU 3283

przekazujący: Kazimierz Russel

W lutym 2016 r. przyjęto do zasobu archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie zbiór dokumentów dotyczących Pana Stefana Russela.

Stefan Russel urodził się w 1888 r. i do roku 1939 pracował jako leśniczy w Leśnictwie Hołody (województwo podlaskie). 10 lutego 1940 r. został wywieziony wraz z rodziną do Kraju Ałtajskiego w Związku Sowieckim, gdzie pełnił funkcję Męża Zaufania Ambasady RP. Do jego zadań należało m.in. prowadzenie spisu ludności, organizacja punktów szkolnych, medycznych, punktów dożywiania dla dzieci, przydział zapomóg najbardziej potrzebującym rodakom. 12 listopada 1945 r. wyrokiem trybunału wojennego Zachodnio-Syberyjskiego okręgu wojennego został skazany na 10 lat więzienia i na 5 lat pozbawienia praw publicznych z paragrafu 58 sowieckiego kodeksu karnego za szpiegostwo i działalność kontrrewolucyjną. Zginął w obozie w Irkucku w 1950 r. Poszukiwania miejsca pochówku, prowadzone za pośrednictwem Czerwonego Krzyża oraz polskiej Ambasady, nie dały rezultatu. Członkowie jego rodziny, żona Apolonia, córka Danuta i syn Kazimierz, wrócili do kraju w 1946 r., zaś matka Krystyna zmarła na zesłaniu w 1943 r.

Omawiana dokumentacja zawiera m.in. zaświadczenie wydane przez Delegaturę Ambasady RP na Kraj Ałtajski i Okręg Nowosybirski w Barnaule, stwierdzające, że Stefan Russel jest Mężem Zaufania Ambasady RP; protokół przeszukania i aresztowania z 14 maja 1945 r.; zaświadczenie o rehabilitacji, wydane przez Prokuraturę Generalną Federacji Rosyjskiej 13 grudnia 1993 r.