Nawigacja

Pamiętamy

IPN GD 536/121

Przekazujący: Władysław Filar

W dniu 14 listopada 2018 r. podczas sporządzania notacji z prof. Władysławem Filarem w Warszawie Oddziałowe Archiwum IPN w Gdańsku pozyskało kopie cyfrowe fotografii będących w posiadaniu prof. Filara. Zbiór został zewidencjonowany pod sygnaturą IPN Gd 536/121 i liczy 413 plików. Kopie cyfrowe przedstawiają fotografie 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, fotografie z uroczystości 70. rocznicy zbrodni wołyńskiej, fotografie rodzinne oraz świadectwa szkolne prof. Władysława Filara

Władysław Tadeusz Filar (ur. 18 lutego 1926 r. w Iwaniczach Nowych) – pułkownik Wojska Polskiego w stanie spoczynku, profesor zwyczajny nauk wojskowych, historyk wojskowości, żołnierz 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej (ps. Hora, Wondra), wiceprzewodniczący Zarządu Okręgu Wołyńskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Wiosną 1943 r. rozpoczął działalność konspiracyjną na Wołyniu. 11 lipca 1943 r. wraz z całą rodziną przeniósł się do Włodzimierza Wołyńskiego, gdzie wstąpił do samoobrony polskiej. Od 14 grudnia 1943 r. podjął służbę w złożonym z Polaków 107 batalionie Schutzmannschaft, stacjonującym w niemieckich koszarach w Maciejowie. W batalionie pełnił funkcję kierownika kancelarii, był jednym z ośmiu członków komórki konspiracyjnej. W nocy z 20 na 21 stycznia 1944 r. komórka ta doprowadziła do przejścia policjantów batalionu w szeregi Armii Krajowej. Władysław Filar został wcielony do 3 kompanii I batalionu 50 pułku piechoty. Uczestniczył w walkach z oddziałami niemieckimi i UPA w Osiekrowie, Korytnicy, Sztuniu, w okrążeniu w lasach szackich, przeprawie przez Bug, w akcji „Burza” na Lubelszczyźnie (w rejonie Kamionki). Kompania została rozbrojona przez Armię Czerwoną 25 lipca 1944 r.

We wrześniu 1944 r. wstąpił w Lublinie do ludowego Wojska Polskiego. Został szefem kancelarii 4 samodzielnego batalionu żandarmerii, który zabezpieczał ochronę Sztabu Głównego Wojska Polskiego.

W 1954 r. skierowany do Akademii Sztabu Generalnego im. Karola Świerczewskiego w Rembertowie, na fakultet operacyjny. W 1956 r. ukończył akademię z pierwszą lokatą i uzyskał tytuł oficera dyplomowanego. Po ukończeniu nauki rozpoczął pracę naukową w Akademii na stanowisku wykładowcy. W 1963 r. uzyskał doktorat nauk wojskowych z historii wojskowości, w 1970 r. uzyskał habilitację. W 1973 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1983 r. profesora zwyczajnego nauk wojskowych (informatyka, specjalność - dowodzenie wojskowe, komputerowe modelowanie systemów).

W 1991 r. przeszedł na emeryturę. Podjął badania naukowe związane z działaniami 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK oraz stosunkami polsko-ukraińskimi w latach II wojny światowej. Został członkiem Okręgu Wołyńskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i był jego wiceprzewodniczącym w latach 1992-2004. Był jednym z uczestników i współorganizatorów serii seminariów historycznych: Stosunki polsko-ukraińskie w latach drugiej wojny światowej. Polska - Ukraina: trudne pytania, zorganizowanych wspólnie przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej i Związek Ukraińców w Polsce w latach 1996-2005. Opublikował ponad 120 prac z dziedziny historii, taktyki i sztuki operacyjnej oraz zastosowań informatyki. W 2013 r. opublikował pamiętniki „Wołyń-Lublin-Warszawa 1939-1989”.